Zotimet dhe Betimet

Zotimi, që në arabisht shprehet me fjalën nezr, në terminologjinë e fikhut do të thotë: “që një person, edhe pse nuk është i detyruar fetarisht, ia bën…

Cilat janë kushtet që lidhen me zotimin?

Që një zotim të jetë i vlefshëm, duhet të plotësohen disa kushte si nga ana e personit që bën zotimin, ashtu edhe…

A është i vlefshëm zotimi për një gjë që nuk mund të përmbushet?

Që një zotim të jetë i vlefshëm, gjëja e zotuar duhet të jetë realisht dhe fetarisht e mundur dhe e lejuar për t’u përmbushur. (Kâsânî, Bedâ’i, 5/82‑92; el‑Fetâva’l‑Hindiyye,…

Cili është gjykimi për therjen e kurbanit të zotimit? Kush nuk lejohet të hajë nga mishi i tij?

Therja e kurbanit për atë që ka bërë zotim është detyrim (vaxhib). Nëse personi e ka lidhur këtë zotim me përmbushjen e një…

A mund të shërbehet kurbani i zotimit në dasma apo tubime të ngjashme?

Nga mishi i kurbanit të zotimit nuk është e lejuar të hajë personi që ka bërë zotimin; po ashtu nuk mund të…

Cilat janë cilësitë që duhet të ketë kurbani i zotimit?

Cilësitë që kërkohen te kafsha e kurbanit vlejnë edhe për kurbanin e zotimit. Kushtet që kërkohen te kafsha e kurbanit janë këto: …

Kur pritet kurbani për zotim?

Personi që zotohet të presë kurban të lidhur me një kusht, duhet ta përmbushë zotimin sapo kushti të realizohet, në rastin e…

A mund të heqë dorë nga zotimi një person që ka premtuar të therë kurban?

Në Kur’an, në vende të ndryshme, urdhërohet që të mbahet fjala e dhënë dhe të respektohen zotimet dhe marrëveshjet (Maide: 1; Isra: 34), si dhe…

A duhet patjetër të presë dash ai që është zotuar për të therur një dash? Apo mund të bëhet ortak në një kafshë të madhe?

Personi që është zotuar për të therur një dash, mund të therë dash, dele ose dhi. Sepse këto konsiderohen si nga i…

A duhet ta përmbushë zotimin ai që është zotuar në ëndërr të therë kurban?

Ëndrrat që shohin njerëzit, përveç profetëve, nuk shprehin një gjykim të prerë dhe nuk kanë fuqi detyruese. Për këtë arsye, personi që…

“Nëse fëmija im lind shëndoshë e mirë, do të ther një kurban.” Nëse personi që është zotuar në këtë mënyrë ka binjakë, sa kurbane duhet të therë?

Zotimi i shprehur me fjalët: “Nëse fëmija im lind shëndoshë e mirë, do të ther një kurban”, është një zotim i përgjithshëm…

A duhet që secili të therë veçmas kurban nëse dy ose më shumë persona zotohen për të njëjtën çështje?

Nëse dy persona, pa dijeninë e njëri‑tjetrit, zotohet secili veçmas për të therur kurban për të njëjtën çështje, atëherë secili prej tyre…

A përmbushet zotimi nëse ndihma jepet për një institucion bamirësie ose një të varfër tjetër?

Kushtet që lidhen me personin, vendin ose drejtimin ku do të përmbushet zotimi nuk janë detyruese. Për këtë arsye, ai që zotohet…

A lejohet të bëhet betim në tyrbe?

Adhurimet bëhen vetëm për Allahun. Meqenëse edhe betimi ka kuptim adhurimi, ai duhet të bëhet vetëm për Allahun. Për këtë arsye, të…

Cili është gjykimi për atë që zotohet të agjërojë për një vit ose më shumë?

Ai që zotohet të agjërojë për një vit ose për një periudhë më të gjatë, është i detyruar ta përmbushë këtë zotim.…

A është e detyrueshme që agjërimet e zotuara të bëhen njëra pas tjetrës?

Zotimi është premtimi që njeriu i jep Allahut për të kryer një adhurim të llojit farz ose vaxhib, duke ia bërë vetes atë adhurim detyrim.…

A është detyruese përcaktimi i kohës ose i vendit në zotimet? A mund të përmbushet një zotim i caktuar me një lloj tjetër adhurimi?

11 January 2026

Zotimet që nuk lidhen me ndonjë kusht ose kohë, bëhen detyruese që nga momenti i zotimit dhe është e përshtatshme të përmbushen…

Çfarë do të thotë betimi dhe cili është gjykimi i tij fetar?

11 January 2026

Betimi do të thotë që një person ta forcojë fjalën e tij duke përmendur emrin ose një nga cilësitë e Allahut. Për…

Sa lloje betimesh ka?

11 January 2026

Ekzistojnë tre lloje betimesh: betimi i pavlefshëm (jemin‑i lagv), betimi i rremë (jemin‑i gamus) dhe betimi i vlefshëm (jemin‑i mun‘akid): a) Betimi i pavlefshëm (jemin‑i lagv): Është betimi i bërë gabimisht, duke…

Cili është gjykimi i betimit të bërë nga zakoni i të folurit, pa vend e pa nevojë?

Të betohesh pa nevojë dhe ta kthesh betimin në zakon nuk është e drejtë. Në Kur’anin Famëlartë vihet në dukje se betimi i shpeshtë është…

Si përmbushet kefareti i betimit?

Kushdo që shkel një betim të vlefshëm, është i detyruar të japë kefaretin e betimit. Kefareti i betimit përmbushet sipas radhës si vijon: t’u jepet dhjetë të…

Çfarë duhet të bëjë një person që nuk ka mundësi ta përmbushë kefaretin e betimit?

Personat që nuk janë në gjendje ta përmbushin kefaretin e betimit, e shtyjnë atë dhe e kryejnë sapo t’u krijohet mundësia. Mirëpo, nëse një…

A duhet të jepet kefaret veçmas për çdo betim të shkelur apo mjafton një kefaret për të gjitha?

Ekzistojnë forma të ndryshme të bërjes së disa betimeve dhe shkeljes së tyre më pas: a) Nëse, qoftë njëra pas tjetrës apo në…

A duhet të japë kefaret përsëri një person që, pasi ka dhënë kefaret për një betim, betohet sërish për të njëjtën çështje dhe e shkel përsëri betimin?

Një kefaret i dhënë më parë dhe i shlyer nuk i mbulon shkeljet që do të bëhen më vonë. Për këtë arsye, nëse pasi…

Çfarë duhet të bëjë një person që betohet se nuk do të përmbushë një urdhër fetar ose se do të kryejë një veprim të ndaluar?

Të betohesh për të mos kryer një vepër farz ose vaxhib, apo për të kryer një veprim haram dhe mëkatar, nuk është një sjellje e…

A konsiderohen betim fjalët e thëna në formën: “Nuk ta bëj hallall qumështin tim / nuk ta bëj hallall të drejtën time”?

Fjalë të tilla, të thëna nga një nënë ose baba ndaj një fëmije të pabindur, si: “nuk ta bëj hallall qumështin tim…

Çfarë është gjykimi nëse një person thotë: “Nëse e bëj këtë, qoftë sikur ta kem mohuar Allahun”, “u bëfsha qafir” ose “u bëfsha i dalë nga feja”?

Nëse një person, me qëllim betimi, thotë fjalë si: “Nëse e bëj këtë, ta mohoj Allahun” ose “u bëfsha qafir” e të ngjashme,…

A lindin dispozitat e betimit dhe zotimit nëse një person betohet ose bën zotim vetëm në mendje?

Sipas parimeve të fesë islame, vetëm të menduarit ose të pasurit e një qëllimi nuk e vë njeriun nën përgjegjësi. Që të…

Çfarë duhet të bëjë një grua që është betuar se nuk do të shkojë në shtëpinë e bashkëshortit të saj?

Kontrata e martesës ua ngarkon gruas dhe burrit disa të drejta dhe përgjegjësi. Shkuarja e gruas në shtëpinë e bashkëshortit është një…

A konsiderohen zotim fjalët si: “Do të shpërndaj ëmbëlsira”, “Do të jap ushqim”?

Që një zotim të jetë i vlefshëm, ekzistojnë disa kushte që lidhen me objektin e tij. Zotimet e bëra në formë sadakaje, sipas të gjithë muxhtehidëve, i plotësojnë…