GJYKIMET RACIONALE
Dije se gjykimi racional (el-hukmu-l-akli) kufizohet në tre kategori themelore:
- Domosdoshmëria (vaxhib – e domosdoshme)
- Pamundësia (mustehil – e pamundur)
- Mundësia (xha’iz – e mundshme)
(1) E domosdoshme (vaxhib)
Është ajo gjë, mohimi i së cilës nuk është i konceptueshëm racionalisht.
(2) E pamundur (mustehil)
Është ajo gjë, pohimi i së cilës nuk është i konceptueshëm racionalisht.
(3) E mundshme (xha’iz)
Është ajo gjë, pohimi dhe mohimi i së cilës janë të dyja të konceptueshme racionalisht.
DETYRIMI PËR NJOHJEN E ALLAHUT
Është detyrim fetar për çdo person juridikisht përgjegjës(mukel-lef – individ i ngarkuar me përgjegjësi ligjore fetare), që të njohë:
- çfarë është e domosdoshme (vaxhib),
- çfarë është e pamundur (mustehil),
- dhe çfarë është e mundshme (xha’iz),
në lidhje me Realitetin e Zotit tonë, të Lartësuar dhe Madhështor.
Po ashtu, është detyrim që të njihet e njëjta ndarje — domosdoshmëria, pamundësia dhe mundësia — në lidhje me realitetin e të Dërguarve, paqja dhe bekimi qofshin mbi ta.