Nëse pas lidhjes së martesës ka ndodhur qëndrimi vetëm i bashkëshortëve në kushte të përshtatshme për marrëdhënie martesore ose është realizuar bashkëjetesa martesore, gruaja ka të drejtë të marrë mehrin e plotë. Përveç kësaj, Nëse burri e shkurorëzon gruan pa kërkesën e saj, ai duhet t’i japë asaj një dhuratë ngushëlluese (kompensuese financiare), si shenjë respekti dhe për të lehtësuar pasojat e ndarjes, sipas medhhebit shafi‘ij është detyrim (vaxhib), ndërsa sipas medhhebit hanefij konsiderohet e pëlqyeshme (mustehab).
(Ibn Abidin, Reddü’l-muhtâr, 3/111; Zekerijja el-Ensari, Esne’l-metâlib, 3/219–220)
Nëse gjatë lidhjes së nikahut ose më pas nuk është përcaktuar mehri, gruaja ka të drejtë të marrë një mehër të barabartë me atë që marrin gratë e ngjashme me të nga ana e babait të saj – veçanërisht motrat – për sa i përket arsimit, bukurisë dhe statusit shoqëror. Ky quhet mehr mithl.
Po ashtu, burri është i detyruar që gjatë periudhës së idetit të sigurojë për gruan e divorcuar mbështetje financiare dhe strehim.
(et-Talak, 65/1, 6)
Nëse martesa është prishur pa bashkëjetesë dhe pa intimitet bashkëshortor, atëherë ajo ka të drejtë të marrë gjysmën e mehr-it të përcaktuar. (el-Bekare, 2/237)
Nëse mehri nuk është përcaktuar, gruaja ka të drejtë të marrë një dhuratë ose kompensim financiar pas divorcit, e njohur në terminologjinë e fikhut si mut‘atu’t-talak. (el-Bekare, 2/236)
Në Kur’an dhe Sunet nuk është përcaktuar sasia e mut‘atu’t-talak; në këtë çështje merren parasysh mundësitë financiare të burrit dhe zakoni (urf-i).
(el-Bekare, 2/236; Muvatta’, Talak, 46)
Megjithatë, dijetarët e fikhut, duke u mbështetur në tekstet fetare dhe në praktikë, kanë theksuar se mut‘atu’t-talak nuk duhet të kalojë gjysmën e mehr-it mithli. (Ibn Maze, el-Muhît, 3/112)
Për këtë arsye, nëse gjykata cakton një dëmshpërblim që e tejkalon gjysmën e mehr-it mithl ose që konsiderohet i tepruar, marrja e shumës së tepërt nga gruaja do të përbënte fitim të padrejtë, ndaj ajo duhet t’ia kthejë shumën e tepërt ish-bashkëshortit.
Megjithatë, nëse palët bien dakord mes tyre dhe përcaktojnë një shumë të caktuar, atëherë është thënë se nuk ka pengesë që mut‘atu’t-talak të jetë më e madhe se gjysma e mehr-it mithl.
(Ibn Abidin, Reddü’l-muhtâr, 3/110–111; Remli, Nihâyetü’l-muhtâc, 6/365)
Këshilli i Lartë i Çështjeve Fetare
12.07.2017